BGA (z angielskiego – “Ball Grid Array”). BGA jesty typem obudowy układów scalonych. Obudowa BGA charakteryzuje się sferycznymi połączeniami w siatce rastrowej – połączenia z reguły znajdują się na spodzie układu scalonego.

Obudowy BGA stosuje się w elektronice do powierzchniowego montażu (SMT). Charakterystyczną cechą układów BGA jest ich montaż do podłoża za pomocą kulek o określonej średnicy. Kulki te wykonane są z cyny lub stopu cyny z innymi metalami (ołów, srebro) w odpowiednich proporcjach.
 

Wady i zalety BGA:

 
Główną zaletą obudów typy BGA jest ilość połączeń które można wyprowadzić na spodzie układu scalonego w porównaniu do ilości jakie można zmieścić na

krawędziach układu o tych samych rozmiarach (spód układu ma o wiele większą powierzchnię niż suma powierzchni wszystkich 4 krawędzi danego układu). Inną zaletą układów w obudowa BGA jest samopozycjonowanie się komponentu w trakcie wlutu, jednak nadmienić należy iż układ BGA przed wlutowaniem i tak należy ustawić tak aby kulki stykały się z polami lutowniczymi płytki – dopuszczalna różnica przesunięcia jest
tutaj minimalna i wynosi w zależności od rozmiaru kulki 0,2-0,5 mm. Do precyzyjnego pozycjonowania układów BGA używa się specjalistycznych systemów optycznych działających na zasadzie pryzmatu.

Do wad układów BGA zaliczyć można podatność na uszkodzenia mechaniczne – głównie naprężenia powierzchni na której układ jest montowany – stąd istotne jest aby w procesie wlutu układu powierzchnia do której jest lutowany była idealnie płaska. Innymi wadami są błędy powstające już w trakcie procesu wlutu: Zwarcie między kulkami, niewystarczający rozpływ (niedolutowanie wszystkich kulek), zimny lut (ujawniający się najczęściej po pewnym czasie pracy układu).
 

Zastosowanie BGA:

 
Układy w obudowie BGA znajdują zastosowanie głównie w urządzeniach mobilnych – praktycznie w każdym współczesnym telefonie komórkowym, palmtopie, tablecie czy laptopie. Generalnie układy BGA znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie wymagana jest duża ilość wyprowadzeń (połączeń) na małej powierzchni.
 
 
 

Sposób lutowania układu BGA

 
Do lutowania (montażu) układu BGA należy dysponować specjalistyczną stacją lutowniczą. Stacje do lutowania układów BGA można podzielić na dwie kategorie: stacje na gorące powietrze (HOT-AIT) oraz stacje na podczerwień (INFRARED).

Stacje na gorące powietrze HOT-AIR działają w oparciu o grzałkę przez którą pod ciśnieniem przepływa gorące powietrze, skierowane za pomocą dyszy (NOZZLE) na układ BGA.
Stacje na podczerwień(INFRARED) działają w oparciu o grzałki ceramiczne emitujące promienie podczerwone które nagrzewają układ BGA.

Lutowanie BGA jest procesem skomplikowanym i złożonym. Podstawowymi kryteriami podczas lutowania układu BGA są:

• Zastosowanie odpowiedniego przyrostu temperatury w czasie (twz. profil BGA).
• Zastosowanie odpowiedniego rodzaju topnika o odpowiednim progu i czasie aktywacji.
• Zachowanie podstawowych zabezpieczeń ESD (przed wyładowaniami elektrostatycznymi).
• Odwilgocenie lutowanych komponentów, jeśli istnieje podejrzenie, że mogły być przechowywane w niewłaściwych warunkach.

Przykłady lutowania BGA

Poniżej można zobaczyć dwa przykłady lutowania układu BGA na przykładzie laptopów.

Pierwszy przykład w postaci filmu przestawia demontaż starego układu oraz montaż nowego, w filmie szczegółowo opisano wykonywane czynności:

Drugi przykład w postaci szczegółowego opisu wraz ze zdjęciami, także przestawia demontaż starego układu BGA w laptopie oraz montaż nowego:

DEMONTAŻ I MONTAŻ BGA

Usterki połączeń BGA i ich naprawa.

 
Najczęstszą i w zasadzie jedyną usterką połączeń BGA, która ujawnia się dopiero w trakcie eksploatacji układu BGA, są tzw. zimne luty, czyli pęknięcie połączenie między układem BGA a płytką.

UWAGA WAŻNE!

Należy umieć poprawnie zdiagnozować zimne luty, gdyż istnieją układy BGA w których krótkotrwałe działanie wysokiej temperatury chwilowo przywraca je do funkcjonowania co może powodować mylne stwierdzenie wystąpienia zimnych lutów! W takim przypadku reballing tych układów będzie bezcelowy. Więcej na ten temat w artykule: Kiedy reballing a kiedy wymiana układu.

Zimne luty najczęściej są następstwem jednego z błędów popełnianych na poziomie montażu układu BGA – niewystarczającego rozpływu. Mogą one także powstawać wskutek naprężeń, wskutek zjawiska rozszerzalności cieplnej, gdy układ BGA pracuje w wysokich temperaturach a także wskutek starzenia się i korozji spoiwa.

Jako że pod tak powstałym pęknięciem często gromadzą się tlenki i inne zabrudzenia, należy w takim przypadki wykonać procedurę naprawczą pozwalającą przywrócić poprane połączenie. Procedura ta została przestawiona poniżej.
 

Przykłady naprawy połączeń BGA

 
Metodą naprawy tej usterki jest tzw. reballing BGA – czyli wylutowanie układu z płytki, naniesienie na niego nowego spoiwa (kulek) i jego ponowne wlutowanie na płytkę.

Przedstawimy reballing BGA na dwóch przykładach.

Pierwszy przykład w postaci filmu przedstawia reballing układu BGA w konsoli XBOX 360:

Drugi przykład w postaci szczegółowego opisu ze zdjęciami przedstawia reballing BGA układu w laptopie:

REBALLING UKŁADU BGA

Więcej treści na temat BGA:

Istotą usterki YLOD są tzw. zimne luty pod którymś z układów BGA konsoli Playstation 3, najczęściej jest to układ graficzny (GPU/RSX) - zimne luty jest to pękanie spoiwa w postaci kulek, między układem a płytą główną. Przyczyny tej usterki nie są jednoznaczne, raczej składają się one z wielu drobnych czynników, które w połączeniu prowadzą właśnie do powstania usterki YLOD.

Czynnikami tymi są przede wszystkim wysoka temperatura pracy konsoli, a także drożność układu chłodzenia – im bardziej zakurzony, tym wyższa temperatura pracy. Można także tutaj dodać wykorzystanie spoiwa bezołowiowego o mniejszej elastyczności i większej podatności na utlenianie. Więcej na temat zimnych lutów znajdziesz w naszym innym artykule – Zimne luty.

W tym artykule skupimy się na przedstawieniu Ci, dlaczego naprawa Playstation 3 domowym sposobem w większości wypadków nie wychodzi na dobre. Jeśli właśnie spotkał cię YLOD w Twoim Playstation 3 to masz ostatnią szansę, aby uniknąć całkowitego zdewastowania konsoli. Jeśli jeszcze nie spotkał cię YLOD, to dzięki temu artykułowi będziesz na przyszłość wiedział, że nie warto samemu zabierać się za naprawę YLOD w Twoim ukochanym Playstation 3 i że robotę tą lepiej powierzyć fachowcom.

Jeśli  jednak miałeś tego pecha i nieświadomie zdecydowałeś się na samodzielną naprawę YLOD w Playstation 3 zakończoną niepowodzeniem – dowiesz się teraz co złego wyrządziłeś swojej konsoli.
 
 

Samodzielna naprawa YLOD w Playstation 3: Dlaczego nie da się domowym sposobem?

 
Odpowiedź na to pytanie można ująć w ten sposób: konsolę Playstation 3 można uruchomić domowym sposobem, ale nie nie można w tym przypadku absolutnie mówić o skutecznej naprawie – wręcz przeciwnie – można wyrządzić więcej szkód niż pożytku. No chyba, że za satysfakcjonujące możemy uznać działanie konsoli przez kilka dni ewentualnie tygodni, aż do ponownego wystąpienia usterki.

W tym miejscu należy uprzedzić, że po naprawie Playstation 3 domowym sposobem, nawet gdy zechcemy udać się do fachowego serwisu – serwis może odmówić naprawy. Najczęściej dlatego, że po domowych próbach naprawy, płyta główna konsoli Playstation 3 nie nadaje się do dalszego serwisowania.

Wracając jednak do domowych metod naprawy Playstation 3, przedstawmy najbardziej znane z nich i zagrożenia jakie ze sobą niosą. Generalnie w internecie najczęściej można natknąć się na dwa sposoby domowej naprawy Playstation 3 – za pomocą opalarki oraz przy użyciu piekarnika. Postaramy się w skrócie opisać dlaczego żadna z tych domowych metod jest nierozsądnym posunięciem oraz dlaczego niesie za sobą ryzyko uszkodzenia sprzętu.
 
 

Naprawa Playstaion 3. Domowy spoób nr1: OPALARKA

 
Pierwszym ze znanych sposobów na jaki można się natknąć na forach internetowych pod hasłem “samodzielna naprawa YLOD w Playstation 3” jest sposób z użyciem opalarki zakupionej najczęściej w sklepie narzędziowym za kwotę kilkudziesięciu złotych. Na pierwszy rzut oka propozycja ciekawa – wszak możemy przywrócić do życia naszą konsolę za kilkadziesiąt PLN. Faktycznie, w dużej części przypadków przynosi to efekt, ale uwaga: JEST TO EFEKT BARDZO KRÓTKOTRWAŁY i nieraz zabójczy dla konsoli.

Pierwszą szkodliwą rzeczą jaką powoduje naprawa Playstation 3 za pomocą opalarki jest efekt wykrzywiania płyty głównej konsoli wskutek nierównomiernego jej nagrzewania. Jak wiadomo z lekcji fizyki – materiały kurczą się pod wpływam zimna, a rozszerzają pod wpływem ciepła. Dokładnie takie samo zjawisko zachodzi na płycie konsoli Playstation 3, gdy punktowo nagrzewamy opalarką jeden z układów BGA. Najlepiej przedstawia to poniższa ilustracja:

Takie wygięcie płyty może powodować pękanie spoiwa pod innymi układami lub pękanie ścieżek wewnątrz warstw płyty głównej, co już jest uszkodzeniem nieodwracalnym. Dodatkowo ważną wspomnienia rzeczą jest fakt, iż układy BGA jak zresztą każdy inny komponent elektroniczny – mają określoną ilość cykli grzewczych, którym mogą być poddane. Cykle te dodatkowo powinny być ściśle kontrolowane (odpowiedni przyrost temperatury w czasie sterowany przez komputer – tzw. profil temperaturowy).

Grzanie układu BGA opalarką jest dla niego dodatkowym cyklem grzewczym, dodatkowo grzejąc opalarką nie mamy żadnej kontroli nad odpowiednim przyrostem temperatury w czasie, w połączeniu z tym, że jest to “naprawa” krótkotrwała i wysoce ryzykowna – po prostu nie powinno się tego robić bez posiadania specjalistycznego sprzętu oraz wiedzy.

W profesjonalnych warunkach, konsola Playstation 3 jest naprawiana za pomocą tzw. reballingu BGA (czym jest reballing BGA przeczytasz w naszym artykule: “Reballing BGA“). W procesie tym płyta jest nagrzewana w całości równomiernie za pomocą dużego podgrzewacza co eliminuje efekt wykrzywiania się płyty.

Nadmienić należy także, że przyczyną usterki YLOD są zimne luty, o których zostało wspomniane na początku. Ale w tym miejscu można dodać następny argument przeciw naprawie Playstation 3 domowym sposobem. Jak już dowiedzieliśmy się, zimne luty to pękanie spoiwa. Zastosowane w konsoli Playstation 3 spoiwo jest spoiwem bezołowiowym – znacznie bardziej podatnym na utlenianie. W momencie gdy spoiwo pęknie, w miejsce pęknięcia także zaczyna się utleniać, a zgromadzone tlenki tworzą zabrudzenia i utrudniają poprawne ponowne połączenie układu BGA z płytą główną konsoli.

Tak więc aby skutecznie naprawić usterkę należy całe spoiwo wymienić na nowe oraz oczyścić pola lutownicze z tlenków, czyli w skrócie wykonać reballing BGA, a jest to niewykonalne w domowych warunkach.

Jeszcze jedną ze szkód powstałych wskutek naprawy Playstation 3 domowym sposobem z użyciem opalarki, jest przypalanie elementów sąsiadujących z układem BGA – jest to właśnie kolejny z efektów braku kontroli nad przyrostem temperatury. Najczęściej uszkodzeniu ulegają kondensatory w okolicy układów BGA, które po takim przegrzaniu są bezużyteczne:

(źródło: elektroda.pl)

Prawidłowy przyrost temperatury w czasie jest procesem kontrolowanym i przedstawia się on w postaci określonej krzywej funkcji przyrostu temperatury w czasie. Krzywa ta zawiera w sobie wiele krytycznych punktów, których należy przestrzegać, miedzy innymi próg aktywacji zastosowanego topnika – co ma duże znaczenie dla powodzenia całej operacji – niestety opalarka nie jest w stanie tego zapewnić.

Naprawa Playstaion 3. Domowy spoób nr2: PIEKARNIK

 
Tak samo jak w przypadku naprawy opalarką, naprawa Playstation 3 za pomocą piekarnika jest następnym wysoce ryzykownym sposobem, naprawy Playstation 3 w domowych warunkach. Generalnie większość przeciwwskazań została ujęta przy prezentacji naprawy za pomocą opalarki, jednak dochodzi tutaj kilka czynników wartych zwrócenia uwagi.

Co nie zostało wspomniane przy naprawie opalarką, to fakt, że w piekarniku zupełnie niepotrzebnie narażamy na przegrzanie całą płytę główną konsoli i wszystkie zawarte na niej elementy. O ile przy użyciu opalarki grzejemy punktowo, to przy naprawie Playstation 3 za pomocą piekarnika, nagrzewamy w niekontrolowany sposób całość, narażając konsolę na uszkodzenie wrażliwych na temperaturę elementów – głownie kondensatorów.

Także odkształcenia płyty mają tutaj miejsce, gdyż w naturalny sposób zachodzi zjawisko rozszerzalności cieplnej i płyta leżąca swobodnie w piekarniku bez żadnego usztywnienia – wygina się.

Poza tym piekarnik jest urządzeniem kuchennym zabrudzonym wieloma substancjami spożywczymi, w tym tłuszczem – nie trzeba chyba dodawać, że jest to następny argument przeciw takim domowym sposobom naprawy.

Naprawa Playstation 3. Tanie oferty naprawy  UWAŻAJ!

Jeśli zrezygnujesz już z pomysłu naprawy Playstation 3 domowym sposobem i zaczniesz poszukiwać wykonawcy, który oferuje swoje usługi w podejrzanie niskiej cenie, uważaj! Możesz natknąć się na “fachowca” który nie zrobi nic więcej, niż właśnie wygrzanie Twojej konsoli opalarką czy też w piekarniku!

Fakt jest taki, że ofert tego rodzaju można znaleźć najwięcej – o wiele więcej niż ofert rzetelnych. Bo nie sztuką jest obejrzeć filmik w którym ktoś pokazuje sposób z opalarką i potem ten sam sposób oferować ludziom za pieniądze – jest to najzwyklejsze w świecie oszustwo i naciąganie klienta.

Sztuką jest naprawić konsolę rzetelnie wykonując naprawę zgodnie ze standardami przy użyciu profesjonalnych narzędzi – niestety sporo uczciwych wykonawców zostaje przesłoniętych w gąszczu tanich i w ogromnej części przypadków – nierzetelnych napraw.
 
 

Naprawa Playstation 3 domowym sposobem – konkluzja.

 
Wnioski są proste – jeśli nie chcesz płacić za naprawę Playstation 3 po dwakroć, od razu po wystąpieniu usterki zanieś konsolę do fachowca, ale fachowca sprawdzonego i rzetelnego. Próbując robić cokolwiek domowym sposobem, najczęściej pogarszasz tylko sytuację i doprowadzasz do całkowitego uśmiercenia konsoli, lub w najlepszym przypadku powodujesz znaczny wzrost kosztów naprawy.

Fachowiec, który dostaje w swoje ręce konsole po takich domowych próbach naprawy, ma często wiele więcej roboty aby taką konsolę doprowadzić do użyteczności a nierzadko zdarza się, że taka konsola nadaje się tylko i wyłącznie do utylizacji.
 
 

Jak wygląda skuteczna naprawa Playstation 3.

 
Aby przedstawić Wam jak wygląda skuteczna naprawa YLOD przeprowadzona w profesjonalnych warunkach, stworzyliśmy poniższy film, prezentujący przebieg naprawy YLOD w naszym serwisie:

Film ten prezentuje kompletny przebieg naprawy zwanej reballingiem BGA, dla procesora graficznego RSX w konsoli Playstation 3.

Mamy nadzieję, że ten krótki artykuł naświetlił Wam wady i zagrożenia jakie niesie ze sobą stosowanie domowych metod naprawy Playstation 3, oraz tanich ofert i niepewnych wykonawców. Dziękujemy za uwagę!

Przedstawimy Ci dzisiaj listę wadliwych układów BGA firmy nVidia, które od 2006 roku są stosowane w laptopach. Jednak bez obaw – nawet jeśli właśnie zorientowałeś się, że Twój laptop posiada układ nVidia istnieje rozwiązanie tego problemu – da się to naprawić poprzez wymianę wadliwego układu na nowy, ale o tym w dalszej części artykułu, teraz w skrócie postaramy się przedstawić Ci przyczyny wadliwości tych układów.

Generalnie wadliwe układy BGA firmy nVidia działają bez problemu przez kilka lat od 2 a w szczególnych przypadkach nawet do 5 lat (zależy to też od częstotliwości użytkowania laptopa). Problemy zaczynają się dopiero po kilku latach, gdy laptop zaczyna odmawiać posłuszeństwa. Ogólnie wśród wadliwych układów BGA nVidia najczęściej uszkodzeniu ulegają układy karty graficznej.

Przyczyną wady jest pękanie spoiwa wewnątrz struktury układu scalonego (nie mylić z pękaniem spoiwa pod układem, tzw. zimne luty!), co zostało potwierdzone przez samego producenta, czyli nVidie (więcej na ten temat w treściach powiązanych – “Przyczyny wadliwości układów BGA“). Wartą odnotowania ciekawostką jest to, że wciąż wielu ludzi uważa, że przyczyną problemu w tych wadliwych układach jest pękanie spoiwa pod układem i próbują rozwiązać ten problem za pomocą tzw. reballingu BGA, co jest BŁĘDNYM ROZUMOWANIEM! (więcej o tym w powiązanych treściach powiązanych, w artykule naszego autorstwa “Zepsuty laptop lub karta graficzna? Uważaj na reballing BGA!“).
 

 
Wracając do głównego wątku tego artykułu, przedstawiamy teraz objawy uszkodzenia wadliwego układu BGA wraz z listą wadliwych układów, oraz podpowiemy jak skutecznie rozwiązać problem z wadliwym układem BGA.

Najczęstsze objawy to:

• zupełny brak obrazu
• obraz z artefaktami
• obraz podzielony na 2, 4, 6 części
• obraz w niskiej rozdzielczości oraz podstawowej palecie barw
• sygnały dźwiękowe (1 długi 2 krótkie – błąd karty graficznej)

W praktyce objawia się to mniej więcej tak:

Jak sprawdzić jaką mam kartę graficzną i czy należy do wadliwych?

 
Możesz to zrobić w bardzo prosty sposób za pomocą programu GPU-Z, który wyświetla szczegółowe informacje na temat karty graficznej w Twoim laptopie. Możesz tam sprawdzić pełną nazwę Twojej karty a także niekiedy jej oznaczenie kodowe. Program do pobrania z jego oficjalnej strony: POBIERZ.

Po uruchomieniu programu pokaże się takie oto okienko, numer 1 to pełna nazwa karty, numerek 2 to nazwa kodowa układu (jej początek):

Gdy już znasz model swojej karty graficznej, sprawdź teraz czy znajduje się on w poniższej tabelce przedstawiającej wadliwe układu BGA:

Wadliwe układy BGA nVIdia:

Dodatkową pomocną informacją może być data produkcji układu. Jeśli posiadamy układ wyprodukowany przed rokiem 2009, jest on na pewno z wadliwych serii. Jednakże prawdziwej daty produkcji układu nie poznamy przy pomocy programy GPU-Z, więc będziemy musieli rozebrać laptopa tak aby móc dostać się do układu graficznego.

Poniżej ilustracja przedstawiająca układ GPU na którym zaznaczono w ramce datę i tydzień produkcji, w tym przypadku jest to 1119 co oznacza rok 11 (2011) tydzień 19:

Akurat ten konkretny układ na zdjęciu wyprodukowany w roku 2011 jest układem poprawionym bez wady fabrycznej.
 
 

Co zrobić gdy mam wadliwy układ BGA?

 
Jeśli póki co Twój laptop działa, nie przejmuj się. Jeśli jednak ulegnie on awarii, lub właśnie jej uległ – istnieje tak naprawdę jedyne rozsądne rozwiązanie tego problemu. Jeśli chcesz raz a dobrze naprawić Twojego laptopa, wadliwy układ BGA należy po prostu wymienić na nowy.

Jeszcze raz powtórzymy i przestrzeżemy – w przypadku wadliwych układów BGA nVidia z powyższej listy nie pomoże tzw. Reballing BGA, gdyż po takiej naprawie laptop podziała co najwyżej 3 miesiące. Tak więc jeśli natkniesz się na ofertę reballingu powyższych układów – nie daj się nabrać!

Wymiana wadliwego układu BGA nie jest niestety rzeczą prostą i raczej nie będziesz w stanie wykonać jej samodzielnie, ale zawsze możesz oddać laptopa do profesjonalnego serwisu, aby wymienić układ.

Na poniższym filmie możesz zobaczyć jak przebiega profesjonalna wymiana układu BGA w naszym serwisie:

Które laptopy są w grupie ryzyka?

 
Odpowiedź na to pytanie jest w miarę prosta – wszystkie posiadające wymienione powyżej układu. Jednak jeśli chodzi o konkretne modele, jest ich zbyt wiele aby móc je przedstawić w tym artykule.

Jednak statystyka pozwoliła nam stworzyć ranking producentów oraz serii i modeli, w których najczęściej psują się układy BGA nVdia. Ranking przedstawia się tak:

HP (Hewlett-Packard):

• TX1000
• TX2000
• Pavilion DV2000
• Pavilion DV6000
• Pavilion DV9000
• HP Compaq PresarioF500

ASUS:

• F3S
• F5N
• F5M
• S96S
• A7SN

Fujitsu-Siemens:

• AMILO Pa1538
• Amilo Pi3540
• Amilo Xa2528
• Amilo Pa 2548

Zostanie tutaj zaprezentowana profesjonalna naprawa laptopa HP Pavilion DV6000/9000 przy użyciu specjalistycznej stacji do lutowania układów w technologii BGA z zachowaniem koniecznych środków ostrożności. Proces ten nazywa się lutowaniem BGA i wymaga specjalnych warunków takich jak dostosowanie przyrostu temperatury w czasie, użycie specjalistycznego topnika o określonym progu aktywacji oraz podstawowa ochrona ESD a także szereg innych drobniejszych warunków (szczegółowo zostało to opisane w artykule “Reballing BGA w laptopie” artykuł można znaleźć w powiązanych treściach poniżej).

Naprawa laptopa w postaci wymiany układu BGA na nowy jest konieczna gdy laptop wykazuje problemy takie jak:

• Problem z grafiką (brak obrazu, artefakty)
• Problem z portami USB
• Problem z kamerką
• Problem z napędem DVD
• Problemy z działaniem Wi-Fi
• Problem z dźwiękiem (brak dźwięku)

Są to objawy które w 95% przypadków wskazują na trwałe uszkodzenie układu mostka hybrydowego nVidia MCP67M-A2 lub nVidia  MCP67MV-A2 (mostek hybrydowy – układ integrujący funkcje mostka północnego, południowego oraz układu graficznego).

Należy pamiętać, że laptop HP Pavilion DV6000/9000 należy do laptopów, w których występował problem z wadliwymi układami BGA firmy nVidia. Jedyną skuteczną metodą naprawy laptopa HP Pavilion z wadliwym układem BGA, jest wymiana układu na fabrycznie nowy (chyba że stwierdzona zostanie inna usterka, np. zimne luty, lecz usterka ta występuje w laptopach HP Pavilion z wadliwymi układami bardzo sporadycznie).

Błędem jest stosowanie tutaj operacji nazywanej reballing BGA, gdyż w ogromnej części (ok. 95%) przypadków dla laptopa HP Pavilion DV6000/9000 z wadliwym układem BGA naprawa ta pomaga jedynie na krótki okres czasu (z reguły 1-3 miesiące, więcej na ten temat w powiązanych treściach w artykule “Kiedy wykonywać reballing BGA“).

Naprawa, wymiana BGA – na przykładzie HP Pavilion DV6000/9000 i układu MCP67M-A2

Pamiętaj, że tylko profesjonalne wykonanie wymiany wadliwego układu BGA w laptopie zapewnia skuteczną naprawę i gwarantuje poprawne funkcjonowanie laptopa przez długi czas!

Mówiąc ściślej, w artykule tym poruszymy kwestie takie jak najczęstsze powody awarii współczesnych laptopów czyli awarie układów BGA . Artykuł ten powinien być obowiązkową lekturą dla właścicieli laptopów, ponieważ właśnie układy BGA powodują większość awarii w laptopach, oraz najczęściej awarie takie da się CHWILOWO usunąć przy pomocy porad znalezionych w internecie, jednak prawdę mówiąc jest to metoda wysoce ryzykowna a z punktu widzenia fachowca jest to po prostu głupota.

Często gdy laptop zepsuje się, użytkownicy starają się naprawić usterkę jak najniższym kosztem właśnie na podstawie amatorskich porad udzielonych przez użytkowników nie mających pojęcia w temacie naprawy laptopów. Co prawda w dużej części przypadków naprawa laptopa domowym sposobem za pomocą piekarnika lub opalarki przynosi efekt w postaci uruchomienia laptopa, jednak jest to najgorsze co mogliśmy zrobić naszemu laptopowi.

Po takiej domowej naprawie laptop i tak ponownie zepsuje się w bardzo krótkim czasie, a gdy zechcemy go w końcu zanieść do fachowca, ten może nam odmówić naprawy lub policzyć dużo większą kwotę za naprawę szkód wyrządzonych przez nas przy samodzielnej naprawie (najczęściej wygięcie płyty głównej, uszkodzone kondensatory elektrolityczne). Jak mówi stare porzekadło – “Skąpy dwa razy traci”.

Dodatkowo w tym artykule poruszymy kwestię reballingu BGA w laptopach z awarią układu BGA. Temat reballingu BGA w przypadku laptopów jest dużym polem do popisu dla nieuczciwych bądź niedoświadczonych serwisów laptopów, które świadomie bądź nieświadomie proponują klientowi reballing BGA. Nie zawsze reballing BGA jest skuteczną naprawą laptopa, ponieważ aktualnie w laptopach ogromna część układów BGA posiada wadę fabryczną – w takich przypadkach reballing BGA niewiele pomoże. Co prawda laptop zostanie chwilowo naprawiony, jednak usterka i tak powróci po krótkim czasie. Więcej na ten temat w dalszej części.

Jeśli właśnie Ciebie dotknęła awaria układu BGA laptopie , ten artykuł wyjaśni Ci dlaczego tak się stało, jaka jest skuteczna naprawa tej usterki oraz dlaczego naprawa laptopa domowym sposobem lub tania propozycja naprawy czy też reballing BGA to tylko strata czasu i pieniędzy. Dowiesz się dlaczego nie każdy serwis laptopów wart jest zaufania oraz jak nieprofesjonalne bądź nieuczciwe serwisy laptopów przeprowadzają naprawę laptopa niskim kosztem.

Współczesne laptopy i wadliwe układy BGA.

Bez zbyt długiego przynudzania, bez rozpisywania się o technicznych przyczynach wadliwości układów BGA we współczesnych laptopach, napiszemy w skrócie, że ogromna części laptopów z układami graficznymi firmy nVidia, jest w grupie ryzyka wystąpienia awarii.Ogromna część układów graficznych BGA firmy nVidia stosowanych we współczesnych laptopach jest obarczonych wadą fabryczną, która ujawnia się po kilku latach użytkowana laptopa. O przyczynach awarii układów pisaliśmy już w tym artykule: Naprawa laptopów a awaryjność układów BGA oraz Naprawa laptopów – kiedy reballing a kiedy wymiana układu?

Nadmienić należy, że nie tylko układy graficzne ulegają uszkodzeniu w laptopach . Jeśli mamy laptopa z procesorem AMD opartego o układ graficzny firmy nVidia, to dodatkowo na pokładzie laptopa, oprócz wadliwego układu graficznego, możemy mieć także wadliwy układ mostka północnego, więc w takim przypadku mamy do czynienia z jedną z najgorszych możliwości – 2 wadliwe układy nVidia w jednym laptopie.

Na dzień dzisiejszy lista wadliwych układów BGA firmy nVidia stosowanych w laptopach przedstawia się następująco (lista przedstawia oznaczenie kodowe układu oraz jego handlową nazwę):

• nVidia NF-SPP-100-N-A2 / Most północny SPP100 – układ wadliwy
• nVidia NF-G6150-N-A2 / Grafika GeForce 6100 lub 6150 - układ wadliwy
• nVidia MCP67M-A2 / Układ hybrydowy, Grafika GeForce 7000/7100 – układ wadliwy
• nVidia MCP67MV-A2 / Układ hybrydowy, Grafika GeForce 7000/7100 - układ wadliwy
• nVidia GF-GO7200-N-A3 / Grafika GeForce 7200 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7200-B-N-A3 / Grafika GeForce 7200 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7300-N-A3 / Grafika GeForce 7300 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7300-B-N-A3 / Grafika GeForce 7300 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7400-N-A3 / Grafika GeForce 7400 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7400-B-N-A3 / Grafika GeForce 7400 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7600-N-A2 / Grafika GeForce 7600 – układ wadliwy
• nVidia GF-GO7600-H-N-B1 / Grafika GeForce 7600 – układ wadliwy
• nVidia G84-600-A2 / Grafika GeForce 8600GT - układ wadliwy
  
• nVidia G86-630-A2 / Grafika GeForce 8400M / GS – układ wadliwy
• nVidia G86-730-A2 / Grafika GeForce 8400M / GS – układ wadliwy
• nVidia G86-735-A2 / Grafika GeForce 9300M / GS - układ wadliwy
  
• nVidia G86-770-A2 / Grafika GeForce 8400/8600M – układ wadliwy

Jeśli w Twoim laptopie jest któryś z powyższych układów, a do tego Twój laptop daje objawy takie jak te przedstawione na poniższej liście, to możemy mieć niemal 100% pewności że układ BGA uległ uszkodzeniu.

Najpopularniejsze objawy uszkodzenia układu BGA w laptopach:

• Artefakty na ekranie (kreski, kropki)
• Biały ekran z szarą poświatą
• Brak obrazu na ekranie
• Sygnały dźwiękowe – jeden długi, dwa krótkie
• Praca w podstawowej palecie barw i niskiej rodzielczości
• Niemożliwość zainstalowania sterowników karty graficznej

Gdy już upewniłeś się, że Twój laptop został dotknięty usterką układu BGA, wiedz że nie jest tak źle! Istnieje skuteczna naprawa tej usterki! Jednak musisz przeczytać ten artykuł do końca, aby nie dać się nabrać na nieskuteczną naprawę Twojego laptopa oraz aby nie popełnić błędu w postaci samodzielnej naprawy laptopa domowym sposobem na podstawie filmiku lub wpisu na forum znalezionego gdzieś w internecie polegającej na użyciu opalarki lub piekarnika.

Naprawa laptopa domowym sposobem – nie daj się zmylić!

Jeśli dotrwałeś do tej części artykułu, postaramy się tutaj wyjaśnić, dlaczego głupotą jest naprawa laptopa domowym sposobem. O dziwo informacji na ten temat możemy znaleźć w internecie mnóstwo a także możemy zobaczyć, że wielu ludzi stara się uparcie stosować te metody.Jednak z fachowego punktu widzenia jest to po prostu pogarszanie sprawy i przybliżanie naszego laptopa do całkowitego unicestwienia.

Być może przy poszukiwaniu metody naprawy laptopa z wadliwym układem BGA udało Ci się natknąć na poradnik lub filmik mówiący o tym, że aby naprawić laptopa należy podgrzać układ BGA opalarką do drewna albo wsadzić płytę główną laptopa do piekarnika.  Jeśli zastosowałeś się do tych porad, to niestety zrobiłeś bardzo źle, jeśli jednak jeszcze tego nie zrobiłeś, to NIGDY TEGO NIE RÓB – masz jeszcze możliwość skutecznej naprawy Twojego laptopa.

Powodów oraz konsekwencji dla których nie powinno się stosować amatorskich metod takich jak piekarnik czy opalarka jest co najmniej kilka:

• Niekontrolowany przyrost temperatury (ryzyko uszkodzeń innych podzespołów)
• Deformacja i rozwarstwianie laminatu płyty głównej
• Uszkodzenia kondensatorów elektrolitycznych
• Duże ryzyko całkowitego uśmiercenia płyty głównej
• Dużo większe koszty naprawy w profesjonalnym serwisie laptopów

Poniżej przedstawiamy filmiki, które można znaleźć w internecie. Ideą autorów tych filmików było pokazanie jak naprawić laptopa. Jednak z naszego punktu widzenia jest to doskonały przykład jak nie naprawiać laptopa:

Mamy także następną ciekawostkę. Być może ciężko w to uwierzyć, ale właśnie takie metody napraw stosują niektóre serwisy komputerowe wmawiając klientom, że skutecznie naprawią ich laptopa. Takich “fachowców” należy omijać szerokim łukiem, ponieważ w dłuższej perspektywie czasu powodują oni więcej szkód niż pożytku oraz narażają klientów na stratę niemałych pieniędzy.

Efekty takich “napraw” możemy zobaczyć na poniższych zdjęciach:

Jeśli nadal zastanawiasz się czy nie lepiej naprawić laptopa na własną rękę, czy zanieść go do profesjonalnego serwisu, odpowiemy szczerze – lepiej zanieś laptopa od razu do serwisu, ale pamiętaj aby znaleźć rzetelnego wykonawcę!

Jak można zauważyć na powyższych filmikach, takie pseudo-naprawy mogą przynieść efekt, jednak jest to efekt krótkotrwały, tak więc ostatecznie będziemy musieli się udać do serwisu. Dodatkowo stosując powyższe metody narażamy naszego laptopa na dodatkowe uszkodzenia, tak więc stosowanie takich metod naprawy i późniejsze zaniesienie laptopa do serwisu może skumulować koszty naprawy, ponieważ oprócz naprawy pierwotnej usterki, konieczna może być także naprawa innych podzespołów, prostowanie laminatu płyty głównej oraz wiele innych.

Reballing BGA wadliwego układu – nie daj się nabrać!

Jeśli zdecydujesz się na znalezienie serwisu, który zechce naprawić usterkę układu BGA w Twoim laptopie – pamiętaj, że nie zawsze znajdziesz uczciwego lub rzetelnego wykonawcę. Wiele serwisów laptopów oferuje wciąż swoim klientom naprawę w postaci reballingu BGA wadliwych układów, niektórzy celowo, niektórzy nieświadomie.

Gdy ktoś zaproponuje Ci reballing BGA mówiąc przy tym o teorii zimnych lutów, pękaniu kulek BGA nie daj się na to nabrać, o ile posiadasz w swoim laptopie któryś z wadliwych układów nVidia wymienionych na poczatku tego artykułu.

Reballing BGA jest naprawą którą należy wykonywać jedynie w uzasadnionych i popartych diagnozą przypadkach. Jednak w przypadku laptopów z wadliwymi układami (lista układów znajduje się na początku artykułu) NALEŻY BEZWZGLĘDNIE WYMIENIĆ UKŁAD BGA NA NOWY, pozbawiony wady fabrycznej.

Co prawda reballing BGA ożywia uszkodzony układ BGA na jakiś czas, jednak nie wynika to z naprawy pękniętych kulek pod układem BGA a z chwilowej poprawy połączeń wewnątrz samego układu, wskutek działania wysokich temperatur jakie występują przy reballingu BGA. Dokładnie taki sam efekt uzyskujemy przy podgrzaniu układu opalarką lub wygrzaniu w piekarniku, jednak za równo po nawet profesjonalnym reballingu BGA jak i podgrzaniu układu opalarką czy wygrzaniu w piekarniku, laptop podziała kilka dni, tygodni – maksymalnie kilka miesięcy. Temat ten został wyczerpująco poruszony w znanym portalu o tematyce komputerowej, link to artykułu: Zepsuty laptop lub karta graficzna? Uważaj na reballing BGA! 

Zapoznaj się także z naszymi materiałami:

Jak wygląda profesjonalny reballing BGA można zobaczyć w tym artykule: Reballing BGA

Jak wygląda profesjonalna wymiana układu BGA na nowy, można zobaczyć w tym artykule: Wymiana układu BGA

 Mamy nadzieję że powyższe wskazówki i materiały pomogą Ci uniknąć nieskutecznych napraw i nierzetelnych wykonawców.

Skuteczna naprawa laptopa – jak i gdzie?

Jeśli chcesz raz a dobrze naprawić usterkę wadliwego układu BGA w Twoim laptopie, jest tylko jedna skuteczna metoda naprawy – po protu wymiana wadliwego układu BGA na nowy.

Reballing BGA, wygrzewanie, czy inne dziwne metody naprawy, to w przypadku laptopa z wadliwym układem BGA jedynie przedłużanie jego “agonii” i strata czasu oraz pieniędzy.

Musisz po prostu znaleźć uczciwego wykonawcę, który posiada fabrycznie nowe układy oraz jest w stanie je wymienić. Istnieje sporo serwisów laptopów oferujących rzetelne i uczciwe podejście do sprawy naprawy laptopa z wadliwym układem BGA. Wystarczy dobrze poszukać w sieci oraz zadać kilka pytań, które możemy sformułować na podstawie zawartych w tym artykule informacji.

Pamiętaj jednak, że istnieją na tyle nieuczciwi wykonawcy, którzy za niską cenę deklarują wymianę układu na nowy a w rzeczywistości wykonują nieskuteczny reballing lub nawet wygrzewanie. Tacy wykonawcy najczęściej udzielają bardzo krótką gwarancję lub w ogóle jej nie udzielają.

Nasz serwis laptopów jest jednym z serwisów, które oferują uczciwą usługę w postaci wymiany wadliwego układu na nowy, udzielamy przy tym 12 miesięcy gwarancji na naprawę, jeśli jesteś zainteresowany skontaktuj się z nami lub od razu zgłoś naprawę klikając przycisk poniżej:

Jednocześnie informujemy, że artykuł ten nie jest sponsorowany a ani nie ma na celu przekonania do korzystania z naszych usług. Artykuł ten powstał w oparciu o prawdziwe zdarzenia, doświadczenia autora oraz informacje, które można znaleźć w sieci. Artykuł ten ma na celu głównie uświadomienie użytkowników laptopów o konsekwencjach amatorskich oraz nierzetelnych napraw laptopów.

Dziękujemy za uwagę!
 
 

 
Po naciśnięciu przycisku włączenia laptop nie reaguje, zachowuje się jakby zupełnie nie posiadał żadnego źródła zasilania. W niektórych przypadkach nie zapala się nawet dioda sygnalizująca podłączenie zasilania. Z racji wielu możliwości przyczyn tej usterki, nasz serwis laptopów opisze w tym miejscu tylko te najczęściej spotykane przyczyny oraz metody ich naprawy.

Możliwe przyczyny:

• Uszkodzenie zasilacza
• Uszkodzenie gniazda zasilającego
• Uszkodzenie bezpiecznika
• Uszkodzenie głównej przetwornicy zasilania
• Uszkodzenie kontrolera KBC
• Uszkodzenie kości lub wsadu BIOS

Możliwe rozwiązania:

• Uszkodzenie zasilacza – w tym przypadku diagnoza i naprawa tego uszkodzenia nie powinna sprawiać żadnych problemów. Wystarczy podmienić zasilacz na inny. Jeśli laptop zacznie działać normalnie – mamy przyczynę usterki. Naprawa jak najbardziej możliwa do przeprowadzenia samodzielnie.
• Uszkodzenie gniazda zasilającego – konieczna wymiana gniazda na nowe (ewentualnie przelutowanie go). Usterkę można dodatkowo stwierdzić uruchamiając laptopa z naładowanej baterii, jednak nie daje to 100% pewności o uszkodzeniu gniazda bowiem tak samo objawiać mogą się inne uszkodzenia obwodu zasilania. Ze względu na wrażliwość elementu jakim jest płyta główna w której zamontowane jest gniazdo zasilania, naprawa możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.
• Uszkodzenie bezpiecznika – konieczna wymiana bezpiecznika na nowy. Usterkę można dodatkowo stwierdzić uruchamiając laptopa z naładowanej baterii, jednak nie daje to 100% pewności o uszkodzeniu bezpiecznika bowiem tak samo objawiać mogą się inne uszkodzenia obwodu zasilania. Ze względu na wrażliwość elementu jakim jest płyta główna w której zamontowany jest bezpiecznik, naprawa możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.
• Uszkodzenie głównej przetwornicy zasilania – konieczna wymiana przetwornicy lub naprawa poszczególnych jej elementów. Przetwornica jest bardzo złożonym układem elektronicznym, do jej naprawy wymagana jest odpowiednia wiedza i narzędzia. Z tego powodu naprawa przetwornicy możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.
• Uszkodzenie kontrolera KBC – konieczna wymiana kontrolera na nowy. Dodatkowo można uwiarygodnić tą diagnozę, gdy laptop nie daje żadnych oznak życia za równo z zasilacza jak i z baterii. Ze względu na sposób montażu kontrolera oraz jego delikatna strukturę, jego wymiana możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.
• Uszkodzenie kości lub wsadu BIOS – konieczna wymiana kości BIOS lub jej przeprogramowanie. W przypadku gdy zapala się dioda zasilania po podłączeniu zasilacza – z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić uszkodzenie kości BIOS lub jej wsadu. Ze względu na sposób montażu kości BIOS oraz jej wrażliwą strukturę, a w przypadku uszkodzonego wsadu – konieczność posiadania programatora. Wymiana lub przeprogramowanie kości BIOS możliwe jest jedynie w serwisie laptopów.

Laptop sygnalizuje ładowanie baterii poprzez zaświecenie diody sygnalizującej ładowanie oraz w systemie widoczne jest postępowanie ładowania, mimo to w rzeczywistości bateria nie zostaje naładowana. Nasz serwis laptopów przedstawi możliwe przyczyny oraz rozwiązania.

Możliwe przyczyny:

• Uszkodzenie baterii
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie

Możliwe rozwiązania:

• Uszkodzenie baterii – wymagana jest przynajmniej regeneracja baterii w laptopie. Jednak ze względu na niepewnść czy regeneracja odniesie skutek, zaleca się najpierw podmianę baterii na 100% sprawną. Gdy po podmianie ładowanie wróci do normy, wtedy zalecana jest regeneracja, a najlepiej wymiana baterii na nową. Naprawa możliwa do wykonania samodzielnie (w przypadku wymiany baterii).
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie – w celu upewnienia się czy na pewno mamy do czynienia z usterką układu ładowania, zaleca się podmianę baterii na inną 100% sprawną. Jeśli po podmianie nadal będą występować problemy z ładowaniem, wtedy możemy z pewnością stwierdzić usterkę układu ładowania. Naprawa takiej usterki, ze względu na złożoność układu ładowania – możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.

Bateria w laptopie nie jest wykrywana. Dioda odpowiadająca za sygnalizowanie ładowania baterii nie świeci a w systemie jest podawany komunikat o braku baterii. Po odłączeniu kabla zasilającego laptop od razu się wyłącza. Nasz serwis laptopów przedstawi możliwe przyczyny oraz rozwiązanie tego problemu.

Możliwe przyczyny:

• Uszkodzenie baterii
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie

Możliwe rozwiązania:

• Uszkodzenie baterii – wymagana jest przynajmniej regeneracja baterii w laptopie. Jednak ze względu na niepewnść czy regeneracja odniesie skutek, zaleca się najpierw podmianę baterii na 100% sprawną. Gdy po podmianie wykrywanie oraz funkcjonowanie baterii wróci do normy, wtedy zalecana jest regeneracja, a najlepiej wymiana baterii na nową. Naprawa możliwa do wykonania samodzielnie (w przypadku wymiany baterii).
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie – w celu upewnienia się czy na pewno mamy do czynienia z usterką układu ładowania, zaleca się podmianę baterii na inną 100% sprawną. Jeśli po podmianie nadal będą występować problemy z wykrywaniem baterii, wtedy możemy z pewnością stwierdzić usterkę układu ładowania. Naprawa takiej usterki, ze względu na złożoność układu ładowania – możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.

Bateria jest wykrywana przez laptopa i widoczna w systemie Windows. Pomimo to nie jest sygnalizowane jej ładowanie ani nie przybywa w niej energii (po odłączeniu kabla zasilającego, laptop od razu się wyłącza). Nasz serwis laptopów przedstawi możliwe przyczyn i rozwiązania tego problemu.

Możliwe przyczyny:

• Uszkodzenie baterii
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie

Możliwe rozwiązania:

• Uszkodzenie baterii – wymagana jest przynajmniej regeneracja baterii w laptopie. Jednak ze względu na niepewnść czy regeneracja odniesie skutek, zaleca się najpierw podmianę baterii na 100% sprawną. Gdy po podmianie ładowanie wróci do normy, wtedy zalecana jest regeneracja, a najlepiej wymiana baterii na nową. Naprawa możliwa do wykonania samodzielnie (w przypadku podmiany baterii).
• Uszkodzenie układu ładowania w laptopie – w celu upewnienia się czy na pewno mamy do czynienia z usterką układu ładowania, zaleca się podmianę baterii na inną 100% sprawną. Jeśli po podmianie nadal będą występować problemy z ładowaniem, wtedy możemy z pewnością stwierdzić usterkę układu ładowania. Naprawa takiej usterki, ze względu na złożoność układu ładowania – możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.

W laptopie słychać dźwięk tylko z jednego głośnika. Nasz serwis laptopów przedstawi możliwe przyczyny oraz rozwiązania.

Możliwe przyczyny:

• Uszkodzone głośniki
• Uszkodzony wzmacniacz AUDIO
• Uszkodzenie kodeka (kontrolera) AUDIO
• Złe ustawienie balansu w systemie

Możliwe rozwiązania:

• Uszkodzone głośniki – konieczna wymiana na nowe – naprawa możliwa do wykonania samodzielnie, jednak wymagana jest podstawowa wiedza na temat naprawy urządzeń elektronicznych oraz zalecane jest posiadanie instrukcji serwisowej do danego modelu laptopa, która ułatwi demontaż starych i montaż nowych głośników. Dodatkowo można się upewnić co do słuszności diagnozy, podłączając głośniki lub słuchawki do gniazda słuchawkowego, jeśli dźwięk będzie grał w obu kanałach, z dużym prawdopodobieństwem uszkodzeniu uległ jeden z głośników.
• Uszkodzenie wzmacniacza AUDIO – konieczna wymiana wzmacniacza. Z racji tego, iż wzmacniacz AUDIO wbudowany jest w płytę główną laptopa, do jego wymiany wymagane są odpowiednie narzędzia, z tego powodu naprawa możliwa jest jedynie w serwisie laptopów.  Dodatkowo można się upewnić co do słuszności diagnozy, podłączając głośniki lub słuchawki do gniazda słuchawkowego, jeśli dźwięk będzie grał tylko w jednym kanale, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić uszkodzenie wzmacniacza AUDIO.
• Uszkodzenie kodeka (kontrolera) AUDIO – konieczna wymiana kodeka (kontrolera). Kodek wbudowany jest w płytę główną laptopa, do jego wymiany wymagane są odpowiednie narzędzia, z tego powodu naprawa możliwa jest jedynie w serwisie laptopów. Dodatkowo można się upewnić co do słuszności diagnozy, podłączając głośniki lub słuchawki do gniazda słuchawkowego, jeśli dźwięk będzie grał tylko w jednym kanale, z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić uszkodzenie uszkodzenie kodeka (kontrolera) AUDIO.
• Złe ustawienie balansu w systemie - należy otworzyć ustawienia głośności oraz upewnić się, czy suwak balansu jest w środkowej pozycji.